- Τοποθεσία 15 χλμ. από το Ηράκλειο
- Υψόμετρο 360 μ
- Δραστηριότητες Πεζοπορία στο μονοπάτι Ε4, επίσκεψη στο Μουσείο Κρητικής Ιστορίας
- Αξιοθέατα Αρχαιολογικός χώρος στο Φουρνί, εκπληκτική θέα προς τη νήσο Δίας
- Ιστορία Απαγωγή του Γερμανού στρατηγού Κράιπε στις Πατσίδες
- Πληθυσμός 400 κάτοικοι στις Κάτω Αρχάνες, 640 στην ευρύτερη περιοχή
- Εκκλησίες Άγιος Νικόλαος, Κοίμηση της Θεοτόκου, Αγία Παρασκευή στις Πατσίδες
Οι Κάτω Αρχάνες είναι ένας από τους πλέον γραφικούς οικισμούς του νομού Ηρακλείου, που συνδυάζει πλούσιες εναλλακτικές δραστηριότητες και μοναδική φυσική ομορφιά. Ο οικισμός βρίσκεται 15 χλμ. από την πόλη του Ηρακλείου, χτισμένος σε υψόμετρο 360 μ., στην είσοδο της κοιλάδας των Αρχανών. Η περιοχή φημίζεται για τα περιπατητικά μονοπάτια, τα άλση, και τη ζεστή φιλοξενία των κατοίκων της. Μοναδικό σημείο ενδιαφέροντος είναι το Μουσείο Κρητικής Ιστορίας και Παράδοσης, που προσφέρει μια πλούσια εμπειρία στους επισκέπτες, προβάλλοντας την παράδοση και τον πολιτισμό της Κρήτης.
Οι Αρχάνες έχουν στενή σύνδεση με την ιστορία, καθώς στην περιοχή δεσπόζει ο αρχαιολογικός χώρος στο Φουρνί, ενώ από τον οικισμό περνάει το ευρωπαϊκό μονοπάτι Ε4, το οποίο ενώνει τον Γιούχτα με την Κνωσό. Από την είσοδο του χωριού ανοίγεται μια εκπληκτική θέα προς τη νήσο Δίας, προσφέροντας μια μοναδική εμπειρία στους επισκέπτες.
Διοικητικά, οι Κάτω Αρχάνες ανήκουν στο Δήμο Αρχανών-Αστερουσίων. Ο πληθυσμός τους ανέρχεται σε περίπου 400 κατοίκους, ενώ ολόκληρο το τοπικό διαμέρισμα περιλαμβάνει 640 κατοίκους συνολικά, συμπεριλαμβανομένων των χωριών Αμπελά, Κερά Ελαιούσα και Πατσίδες. Στις Πατσίδες έγινε η γνωστή απαγωγή του Γερμανού στρατηγού Κράιπε κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, ένα ιστορικό γεγονός που συνδέει την περιοχή με την αντίσταση κατά των κατακτητών.
Η περιοχή έχει μακρά ιστορία, με την πρώτη αναφορά στις Αρχάνες να εμφανίζεται στην απογραφή του Καστροφύλακα ως Arcanes Catto, ενώ οι Πατσίδες αναφέρονται στον κατάλογο του Βασιλικάτα το 1630 με τους διαχωρισμούς Pacidhes Apano και Pacidhes Catto. Η ιστορία των Κάτω Αρχανών είναι συνδεδεμένη με αυτή των Άνω Αρχανών, και ο οικισμός συνεχίζει να διατηρεί την παράδοση και τη φυσική του ομορφιά.
Στις Κάτω Αρχάνες υπάρχουν οι ναοί του Αγίου Νικολάου και της Κοίμησης της Θεοτόκου, ενώ στις Πατσίδες βρίσκεται η εκκλησία της Αγίας Παρασκευής, δίνοντας έναν θρησκευτικό χαρακτήρα στην περιοχή.

