Έμπαρος

Έμπαρος

  • Τοποθεσία50 χλμ από το Ηράκλειο και 15 χλμ από την Άνω Βιάννο
  • Υψόμετρο430 μέτρα
  • ΚάτοικοιΠερίπου 430
  • Ιστορία Αναφορές σε έγγραφα του 1301 και 1307
  • Εκκλησίες18 συνολικά ναοί και ξωκλήσια

Το χωριό Έμπαρος βρίσκεται στις νοτιοδυτικές υπώρειες του όρους Δίκτη, σε υψόμετρο 430 μέτρων, περιτριγυρισμένο από την κατάφυτη κοιλάδα του ποταμού Μπαρίτη. Ο οικισμός ανήκει στο δήμο Βιάννου, με το δημοτικό διαμέρισμα να περιλαμβάνει και το γειτονικό Θωμαδιανό. Η Έμπαρος απέχει περίπου 50 χλμ από το Ηράκλειο και 15 χλμ από την έδρα του δήμου, την Άνω Βιάννο.

Στην Έμπαρο κατοικούν περίπου 430 άτομα, οι περισσότεροι από τους οποίους ασχολούνται με τη γεωργία, και είναι ιδιαίτερα γνωστοί για την παραγωγή δίκταμου. Το χωριό διατηρεί έντονα τα παραδοσιακά του στοιχεία και αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα χωριά της περιοχής, ενώ το Θωμαδιανό, χτισμένο σε υψόμετρο 390 μέτρων, είναι ένας μικρότερος οικισμός με περίπου 100 κατοίκους. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του είναι το αυλάκι νερού που διασχίζει το κέντρο του χωριού, προσδίδοντας του μια γραφική και ήσυχη ατμόσφαιρα, περιτριγυρισμένο από πλατάνια, καρυδιές και λεύκες.

Ιστορικά, η Έμπαρος ήταν το μεγαλύτερο χωριό της επαρχίας Πεδιάδας κατά την περίοδο της Ενετοκρατίας. Ο Καστροφύλακας αναφέρει το χωριό το 1583 με 939 κατοίκους. Υπάρχουν και προγενέστερες αναφορές στο χωριό, όπως σε έγγραφα του 1301 και 1307, όπου αναγράφεται ως φέουδο του Ανδρέα Κορνάρου με την ονομασία "Lombari". Τον 17ο αιώνα η Έμπαρος πέρασε στα χέρια του ποιητή Μαρκαντώνιο Φώσκολου, ο οποίος την έδωσε ως προίκα στην κόρη του Ντιάνα.

Όσον αφορά το Θωμαδιανό, το χωριό αποτέλεσε μετόχι της Εμπάρου κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Το όνομα του χωριού προέρχεται από την οικογένεια Θωμαδάκη, η οποία έδωσε το όνομά της στον οικισμό.

Η Έμπαρος διαθέτει πληθώρα εκκλησιών, με 18 συνολικά ναούς και ξωκλήσια. Ορισμένες από τις σημαντικότερες είναι η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, του Μιχαήλ Αρχαγγέλου, των Αγίων Αναργύρων, ο δίκλιτος ναός του Τίμιου Σταυρού και του Αγίου Νικήτα, καθώς και οι εκκλησίες της Παναγίας, της Αγίας Τριάδας και η νεότερη εκκλησία της Αγίας Ειρήνης. Στο Θωμαδιανό, ο πολιούχος είναι η Αγία Παρασκευή.