• Τοποθεσία38 χλμ. από την Ιεράπετρα
• Υψόμετρο560 μ
• ΑξιοθέαταΑγιά Μονή, εκκλησίες Αγίας Πελαγίας, Αγίου Γεωργίου, Αγίας Μαρίνας
• Πληθυσμός900 κάτοικοι
• ΙστορίαΣφαγή των 114 κατοίκων από τους Ναζί το 1943
• ΠολιτισμόςΓενέτειρα του λογοτέχνη Ιωάννη Κονδυλάκη
• ΕκδηλώσειςΚονδυλάκεια, τελετή μνήμης στις 14 Σεπτεμβρίου
• Αρχαία ΠόληΑρχαία Βιέννος με δικό της νόμισμα

Η Άνω Βιάννος βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο του νομού Ηρακλείου, στους πρόποδες του όρους Δίκτη, σε υψόμετρο 560 μ. Το χωριό χτισμένο αμφιθεατρικά προσφέρει πανοραμική θέα στα γύρω ελαιόδεντρα και περιβάλλεται από πλούσια χλωρίδα και πανίδα. Στο δημοτικό διαμέρισμα της Βιάννου ανήκουν και οι οικισμοί Άγιος Νικόλαος, Καψάλη, Λουτράκι, καθώς και ο παραθαλάσσιος Κερατόκαμπος. Σήμερα στο χωριό κατοικούν περίπου 900 κάτοικοι, οι οποίοι ασχολούνται με τη γεωργία και την κτηνοτροφία, κυρίως με την καλλιέργεια ελιάς και αμπελιών.

Το χωριό αποτελεί ιστορικό σημείο αναφοράς καθώς, κατά τη διάρκεια της Ναζιστικής Κατοχής, το 1943, υπήρξε τόπος μαζικής εκτέλεσης και καταστροφής, με 114 κατοίκους να χάνουν τη ζωή τους σε αντίποινα από τους Ναζί για την αντίσταση στην περιοχή. Κάθε χρόνο στις 14 Σεπτεμβρίου, διοργανώνεται επίσημη τελετή μνήμης προς τιμήν των εκτελεσθέντων, ενώ οι πολιτιστικές εκδηλώσεις "Κονδυλάκεια" τιμούν τον λογοτέχνη και δημοσιογράφο Ιωάννη Κονδυλάκη, ο οποίος υπήρξε και ιδρυτικό μέλος της ΕΣΗΕΑ.

Η περιοχή έχει μεγάλη ιστορική και αρχαιολογική σημασία καθώς στη θέση του σημερινού οικισμού βρισκόταν η αρχαία πόλη Βιέννος. Η πόλη ήταν αυτόνομη και είχε δικό της νόμισμα, με σύμβολα που απεικόνιζαν το κεφάλι της Αρτέμιδας και ένα λουλούδι, ενώ υφίστατο μέχρι τα τέλη του 9ου αιώνα.

Σημαντικό σημείο επίσκεψης είναι η Αγιά Μονή, το ανδρικό μοναστήρι που βρίσκεται κοντά στην είσοδο του φαραγγιού του Καβουσίου, το οποίο οδηγεί στον Κερατόκαμπο. Το μοναστήρι είναι αφιερωμένο στην Κοίμηση της Θεοτόκου και αποτελεί πνευματικό καταφύγιο για την περιοχή.

Η Βιάννος αναφέρεται ήδη από την εποχή της Ενετοκρατίας με πληθυσμό περίπου 1.006 κατοίκων το 1583. Το χωριό υπέστη σημαντικές καταστροφές κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, ενώ το 1822 και το 1866 καταστράφηκε ολοσχερώς από τους Τούρκους. Το 1943, η Βιάννος υπέστη τη μεγαλύτερη τραγωδία στην ιστορία της κατά τη διάρκεια της Σφαγής της Βιάννου από τους Ναζί, γεγονός που άφησε ανεξίτηλα σημάδια στη μνήμη του τόπου.

Η Βιάννος φημίζεται για την πολιτιστική της κληρονομιά, με σημαντικές εκκλησίες όπως της Αγίας Πελαγίας, που χρονολογείται από τον 14ο αιώνα, του Αγίου Γεωργίου, του Μιχαήλ Αρχαγγέλου, της Αγίας Μαρίνας, καθώς και το μοναστήρι της Αγιάς Μονής.

Η Άνω Βιάννος είναι επίσης η γενέτειρα του Ιωάννη Κονδυλάκη, σημαντικού λογοτέχνη και δημοσιογράφου. Ο Κονδυλάκης υπήρξε ιδρυτικό μέλος της ΕΣΗΕΑ και συγγραφέας σημαντικών έργων όπως «Ο Πατούχας» και «Όταν ήμουν Δάσκαλος».

Στην Βιάννο διοργανώνονται κάθε χρόνο τριήμερες πολιτιστικές εκδηλώσεις με την ονομασία Κονδυλάκεια. Επίσης, στις 14 Σεπτεμβρίου γίνεται μνημόσυνο και επίσημη τελετή μνήμης των εκτελεσθέντων κατοίκων της Βιάννου και των γύρω χωριών από τους Ναζί κατακτητές.