Αστρίτσι

Αστρίτσι

Το Αστρίτσι ανήκει στο δήμο Αρχανών Αστερουσίων, 28 χλμ από το Ηράκλειο, χτισμένο σε υψόμετρο 410 μέτρων. Οι περίπου 390 κάτοικοι του χωριού ασχολούνται κυρίως με την γεωργία.

Ο οικισμός είναι γνωστός και για τα πλούσια πολιτιστικά δρώμενα, αφού κάθε καλοκαίρι διοργανώνεται πολιτιστικό κάμπινγκ στην θέση Κάτω Βρύση.

Κάτω Βρύση, ένας επίγειος Παράδεισος

«Ελάτε να θαυμάσετε στ’ Αστρίτσι το λαγκάδι

στον τόπο απού ο Θεός ξωμένει κάθε βράδυ»

Η μαντινάδα του Γιώργου Χρονάκη, που περιγράφει την ομορφιά της Κάτω Βρύσης, καλωσορίζει τους επισκέπτες και τους προετοιμάζει να αντικρίσουν το μεγαλείο της φύσης.

Η λαγκάδα της Κάτω Βρύσης είναι μια στενή και δασωμένη κοιλάδα ανάμεσα σε βουνά. Στην περιοχή δεσπόζουν πολλές φυσικές πηγές, που γίνονταν σύμμαχοι των ανθρώπων για τις καλλιέργειες τους.

Στην περιοχή υπήρχαν δύο μεγάλες σπηλιές, εκ των οποίων η μία κατέρρευσε ολοσχερώς και σήμερα είναι πλατεία, ενώ η άλλη έχει υποστεί μεγάλες μορφολογικές διαφοροποιήσεις. Η τελευταία έχει την ονομασία Νεραϊδόσπηλιος και συνδέεται άμεσα με μύθους της περιοχής. Αυτές οι σπηλιές, σε παρελθοντικά έτη φιλοξένησαν τους κατοίκους του Οροπεδίου Λασιθίου, που αναζήτησαν πιο εύφορα μέρη για να ζήσουν.

Στο σημείο που βρίσκεται σήμερα το όμορφο Καφενείον της Κάτω Βρύσης, που δημιούργησε ο πολιτιστικός σύλλογος, ήταν παλιά ο χώρος όπου οι γυναίκες έπλεναν τα ρούχα τους.

Ο πολιτιστικός σύλλογος έχει εγκαταστήσει στην περιοχή ψησταριές, όπου μπορεί ο επισκέπτης να ετοιμάσει το δικό του γεύμα.

Στο χώρο πραγματοποιούνται κάθε χρόνο ποικίλές πολιτιστικές εκδηλώσεις.

ΙΣΤΟΡΙΑ

Στη θέση του σημερινού χωριού πιθανολογείται ότι υπήρχε η αρχαία πόλη Διατόνιον.

Στο Αστρίτσι, το 1981, βρέθηκε θησαυρός 34 χάλκινων νομισμάτων τα οποία φέρουν την λέξη, ΑΡΙΑΙΩΝ. Στη συνθήκη ασυλίας της Μιλήτου, με τρεις ομάδες κρητικών πόλεων, οι Αριαίοι ανήκουν στη συμμαχία των Γορτυνίων. Είχαν, λοιπόν, κάποιο Κοινό. Μια από τις πόλεις αυτής της ομάδας πιθανότατα βρίσκεται στη θέση Κεφάλα, στο χωριό Αστρίτσι Ηρακλείου.

Στη θέση Ρεματιάς Κήπων, μήκους 2,5χλμ., υπάρχουν βυζαντινά κτίσματα, μεταξύ των οποίων υδραγωγείο και ερειπωμένες ενετικές εκκλησίες.

Στην τοποθεσία Εμινάνη βρέθηκε πώρινος κορμός υπερφυσικού δαιδαλικού αγάλματος αρχαϊκών χρόνων εξαιρετικού ενδιαφέροντος.

Η πρώτη αναφορά στο σημερινό οικισμό συναντάται στην ενετική απογραφή του 1583, έκτοτε ακολουθούν και άλλες.

ΤΟΠΩΝΥΜΙΟ

Υπάρχουν διάφορες εκδοχές για το πώς πήρε το όνομά του το χωριό. Η πιθανότερη ωστόσο είναι αυτή του Γάλλου ιστορικού P.Faure που ισχυρίζεται ότι η ονομασία προέρχεται από την αρχαία πόλη Τριτωνία, η οποία βρισκόταν στη θέση του χωριού Κεφάλα. Η έκφραση «εις τας Τριτωνίας» με παραφθορά έγινε Αστριτωνία-Άστριτου-Αστρίτσιου.

ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ

Πολιούχος του Αστριτσίου είναι ο Άγιος Γεώργιος, που βρίσκεται στο κέντρο του χωριού. Η εκκλησία είναι τριμάρτυρη και είναι αφιερωμένη στον Άγιο Γεώργιο, στην Αγία Βαρβάρα και στον Άγιο Χαράλαμπο.

Η πρώτη εκκλησία του χωριού ήταν ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος, που βρίσκεται λαξευμένη μέσα σε βράχο, στην περιοχή της Κάτω Βρύσης.

Επίσης, στη θέση Νίρα υπάρχει ο θαυματουργός, όπως λένε οι κάτοικοι, ναός του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου. Σύμφωνα με μαρτυρίες πολλοί χωριανοί θεραπεύτηκαν από διάφορες ασθένειες πίνοντας αγίασμα. Στην ίδια θέση βρίσκεται και η Μεταμόρφωση του Σωτήρος.

H Παναγία Άξιον Εστί βρίσκεται στην τοποθεσία «Περιβολάκια». Ο ναός βρέθηκε θαμμένος και ερειπωμένος πριν από μερικά χρόνια. Η Βυζαντινή ρυθμού εκκλησία έχει πλέον αναστηλωθεί.

Η Παναγία Ευαγγελίστρια και Γοργοεπήκοος βρίσκεται στη θέση Παπαγιαννή, 200μ. από το χωριό.

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

Κάθε καλοκαίρι η περιοχή της Κάτω Βρύσης φιλοξενεί το πολιτιστικό κάμπινγκ. Η μαγευτική ρεματιά πλημμυρίζει από νεανικά γέλια, κουλτούρα, τέχνη και άρωμα πολιτισμού.

Ο Πολιτιστικός Σύλλογος παραχωρεί μέρος του εξοπλισμού του προκειμένου να εξυπηρετηθούν οι ανάγκες της διαμονής των φοιτητών. Οι χωριανοί επίσης στηρίζουν αυτήν την διοργάνωση καθώς φιλοξενούν στις εκτάσεις τους τις σκηνές των φοιτητών και προσφέροντάς τους ότι δύναται ο καθένας.

Όλες οι καλοκαιρινές εκδηλώσεις του Πολιτιστικού Συλλόγου (χοροεσπερίδες, θεατρικές παραστάσεις, συναυλίες, προβολή ταινιών) αλλά και εκδηλώσεις που διοργανώνει ο Δήμος πραγματοποιούνται στην περιοχή της Κάτω Βρύσης .

Αρχές του καλοκαιριού κατασκηνώνουν οι πρόσκοποι, στα τέλη Ιουλίου φιλοξενείται το πολιτιστικό κάμπινγκ και μέχρι και τον Σεπτέμβριο στην περιοχή σχεδόν κάθε εβδομάδα διοργανώνεται και κάποια εκδήλωση.

-