Η Βαγιονιά είναι χτισμένη σε υψόμετρο 230μ, περίπου 50 χλμ από την πόλη του Ηρακλείου.

Η τοπική κοινότητα Βαγιονιάς απαρτίζεται από τα χωριά Κουμάσα και Λούκια. Συνολικά, στην περιοχή μένουν περίπου 804 κάτοικοι, με τον περισσότερο πληθυσμό να διαμένει στην Βαγιονιά.

Αξίζει να σημειώσουμε ότι κοντά στον οικισμό Κουμάσα υπάρχει αρχαιολογικός χώρος, ενώ το χωριό Λούκια αποτελείται από δύο οικισμούς, τον νέο και τον παλιό. Αξίζει να επισκεφτείτε την Άνω Λούκια με τα υπέροχα γραφικά στενά και ερειπωμένα (στην πλειοψηφία τους) παραδοσιακά σπίτια.

Οι κάτοικοι του χωριού ασχολούνται κυρίως με την παραγωγή ελαιολάδου, σταφυλιών και σιτηρών.

ΙΣΤΟΡΙΑ

Το χωριό αναφέρεται σε διαθήκη του 15ου αιώνα, σύμφωνα με την οποία, ο Νείλος Νταμιλάς ιδρύει με προσωπικά του έξοδα ένα γυναικείο μοναστήρι, αφιερωμένο στην Παναγία. Ο ναός του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, που υπήρχε στο χωριό κατεδαφίστηκε το 1937.

Οι άλλοι δύο οικισμοί, Λούκια και Κουμάσα, αναφέρονται στην βενετική απογραφή του Καστροφύλακα το 1583.

ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ

Στη Βαγιονιά βρίσκουμε την εκκλησία του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, η οποία χτίστηκε πάνω στα ερείπια παλιού ναού, που ήταν και εκείνος αφιερωμένος στην Παναγία. Επίσης υπάρχουν οι ναοί της Σαμαρείτιδας, του Αγίου Μοδέστου (προστάτη των ζώων) και του Αγίου Χαραλάμπους.

Πολιούχος της Κουμάσας είναι οι Άγιος Κωνσταντίνος και Αγία Ελένη. Στον οικισμό υπάρχει και ξωκλήσι του Αγίου Γεωργίου.

Στην Λούκια βρίσκονται οι εκκλησίες του Αγίου Νικήτα και του Αγίου Λουκιανού.