που ξεκινάει από την νότια πλευρά του οικισμού και εξελίσσεται σε μήκος 4χλμ.

Στο χωριό έχουν βρεθεί τάφοι που χρονολογούνται από την Πρωτομινωική περίοδο, καθώς υπάρχουν και ευρήματα που φανερώνουν ότι στο σημείο υπήρχε οικισμός της Μεσομινωικής και Υστερομινωικής περιόδου.

Το χωριό ανήκει στην τοπική κοινότητα Βαγιονιάς, του δήμου Γόρτυνα. Ο οικισμός είναι χτισμένος σε υψόμετρο 400μ, στις βόρειες υπώρειες των Αστερουσίων.

Στην Κουμάσα μένουν 69 κάτοικοι, σύμφωνα με την απογραφή του 2011.

ΙΣΤΟΡΙΑ

Το χωριό αναφέρεται σε έγγραφο του Δουκικού Αρχείου Χάνδακα το 1368, ως Cumassa, φέουδο του Johannes Morro. Έκτοτε το βρίσκουμε σε διάφορα έγγραφα.

Η Κουμάσα αναγράφεται και στις Τουρκικές απογραφές, ενώ μετά την απελευθέρωση ανήκει διοικητικά στον δήμο Χάρακα, μέχρι το 1920 που μεταφέρεται στον αγροτικό δήμο Καπετανιανών, με την ονομασία Κουμάς.

Από το 1928 ανήκει στην κοινότητα Βαγιονιάς.

ΤΟΠΩΝΥΜΙΟ

Το τοπωνύμιο του χωριού προέρχεται από την λέξη κούμος που σημαίνει πρόχειρο οικίσκο για την στέγαση και φύλαξη ζώων.