Τσούτσουρος

Τσούτσουρος

Ο Τσούτσουρος είναι ένας παραθαλάσσιος οικισμός που μπορεί να μαγνητίσει το ενδιαφέρον ατόμων με διαφορετικά ενδιαφέροντα, αφού συγκεντρώνει τη θάλασσα, την ψυχαγωγία, τους αρχαιολογικούς χώρους και την φημολογία μύθων και θρύλων σε ένα μόνο τόπο.

Ο οικισμός, αν και ενωμένος οπτικά, χωρίζεται σε δύο οικισμούς στον Τσούτσουρα και στον Πέρα Τσούτσουρα.

Ο οικισμός Τσούτσουρος βρίσκεται 60 περίπου χλμ από το Ηράκλειο, ανήκει κατά το ήμισυ στο διαμέρισμα των Καστελλιανών, του δήμου Μινώα Πεδιάδος και κατά το άλλο ήμισυ, που ονομάζεται Πέρα Τσούτσουρας, στον δήμο Αστερουσίων. Στον Τσούτσουρα μένουν 93 κάτοικοι, ενώ στον Πέρα Τσούτσουρα 23, σύμφωνα με την απογραφή του 2011. Ωστόσο, οπληθυσμός αυξάνεται κατά πολύ τους καλοκαιρινούς μήνες, αφού τα τελευταία χρόνια ο οικισμός έχει εξελιχθεί σε θερινό θέρετρο.

Υπάρχουν αρκετές ταβέρνες, καφετέριες και χώροι διαμονής που μπορούν να εξυπηρετήσουν τους επισκέπτες. Μάλιστα, το χωριό είναι ιδανικός προορισμός και για άτομα που έχουν αναπνευστικά προβλήματα καθώς το κλίμα δεν έχει καθόλου υγρασία.

Το ενδιαφέρον τραβά και η γύρω περιοχή καθώς δίνει την ευκαιρία για μικρές ή μεγάλες εκδρομές, είτε στην καρδιά των βουνών μέσα από τα ποτάμια και τους χείμαρρους, είτε στις κορφές μέσα από βουνίσια μονοπάτια, είτε σε ωραίες παραλίες που υπάρχουν σε μακρύτερες αποστάσεις οι δρόμοι που ξεκινούν από το χωριό, είτε, τέλος, σε μαγευτικούς ορμίσκους καβάλα πάνω στα αχάραχτα μονοπάτια της θάλασσας.

Γύρω από το χωριό έχουν βρεθεί διάφορα αρχαιολογικά ευρήματα καθώς και αρχαίοι οικισμοί, ενώ το βουνό σχηματίζει και υπέροχες σπηλιές, που σχετίζονται είτε με αρχαία αντικείμενα είτε με μύθους της περιοχής.

ΠΑΡΑΛΙΑ

Μέσα στον οικισμό υπάρχει ένα μικρό λιμανάκι, ενώ ανατολικά και δυτικά του λιμανιού, υπάρχουν δύο κόλποι οι οποίοι φτάνουν περίπου τα 2 χλμ.

Η υπέροχη παραλία του Τσούτσουρα είναι αμμώδης και βλέπει το Λιβυκό πέλαγος. Για την προστασία από τον ήλιο υπάρχουν κάποιες ομπρέλες, όμως υπάρχουν και αρκετά αλμυρίκια που χαρίζουν στον επισκέπτη την σκιά τους.

Η θάλασσα έχει μεγάλη πυκνότητα σε αλάτι και ιώδιο και για αυτό θεωρείται από πολλούς ιαματική.

ΙΣΤΟΡΙΑ

Στον Τσούτσουρα βρίσκονταν άλλοτε χτισμένη η αρχαία ισχυρή και πολιτεία Ίνατος, τόπος λατρείας της θεάς των τοκετών και σημαντικό επίνειο της αρχαίας Πριανσού και της νότιας Κρήτης γενικότερα. Η πόλη κατά την Υστερομινωική περίοδο υπαγόταν στην κυριαρχία της Κνωσού.

Στα ιστορικά χρόνια η Ίνατος ήταν το επίσημο λιμάνι της Πριανσού, της μεγάλης αυτόνομης πολιτείας των ιστορικών χρόνων που δέσποζε στη νοτιοανατολική πεδιάδα της Μεσαράς, από το οποίο διεξάγονταν το εμπόριο με τις περιοχές της Παλαιστίνης, της Συρίας, της Αιγύπτου και της βόρειας Αφρικής. Την εποχή αυτή θα χτίστηκε και ο μεγάλος ναός της Ειλείθυιας, πιθανά όταν θα επαναλειτούργησε ως λατρευτικός τόπος το σπήλαιο της μινωικής θεάς.

Στον εν λόγω όρμο λέγεται ότι αποβιβάστηκαν οι Σαρακηνοί κατά το 828 (μεσοβυζαντινή περίοδος) και αφού εγκαταστάθηκαν εδώ εξόρμησαν και κατέλαβαν ολόκληρη την Κρήτη.

Τα διάφορα ευρήματα που κατά καιρούς προσφέρουν τα σπλάχνα του βουνού, οι σπηλιές, οι σκίστρες και διάφορα σεσημασμένα σημεία, φανερώνουν την πυκνή κατοίκηση ακόμη και του ευρύτερου χώρου στα πρωτοχριστιανικά και προχριστιανικά χρόνια.

Η περιοχή εγκαταλείφθηκε για αρκετά χρόνια και κατοικήθηκε ξανά από κάτοικους της ενδοχώρας που πήγαιναν στην περιοχή είτε για να εκμεταλλευτούν την εύφορη γη, είτε για να ψαρέψουν.

Για πρώτη φορά το χωριό Τσούτσουρος αναγράφεται στην απογραφή του 1940. Ανήκει τότε στην επαρχία Μονοφατσίου και στην Κοινότητα Καστελλιανών. Στην επίσημη απογραφή καταγράφονται τότε οχτώ μόνιμοι κάτοικοι.

Η μεγάλη σύγχρονη προσφορά του χωριού αναγνωρίζεται από όλους κατά την εποχή της γερμανικής και ιταλικής κατοχής. Ο όρμος του Τσουτσούρου προσφερόταν για την επικοινωνία με τη Μέση Ανατολή και εξασφάλιζε με την ύπαρξη πολλών ασφαλών ορμίσκων την προσέγγιση για επιβίβαση και αποβίβαση των σκαφών που κινούνταν. είτε για την ασφαλή μεταφορά των συμμαχικών στρατευμάτων που δεν είχαν προλάβει να αναχωρήσουν με το συμμαχικό στόλο, είτε των Ελλήνων αγωνιστών της εθνικής Αντίστασης που έπρεπε να αναχωρήσουν για να ξεφύγουν από το ανελέητο κυνήγι των κατακτητών.

ΤΟΠΩΝΥΜΙΟ

Η ονομασία του οικισμού προέρχεται από την βενετσιάνική λέξη Zuzzuro που σημαίνει όρμος.

ΜΥΘΟΙ

Ολόκληρη η περιοχή σήμερα ζει με την έντονη παρουσία των μύθων και των λαϊκών διηγήσεων, των παραμυθιών για Δράκους, θεριά, Σαραντάπηχους, με αφηγήσεις για λαθρανασκαφές του παρελθόντος, αλλά και σύγχρονες και για φανταστικές διηγήσεις.

-