Αστρακοί

Αστρακοί

Το χωριό, που χρονολογείται από τον 12ο αιώνα, απέχει μόλις 23 χλμ από την πόλη του Ηρακλείου και βρίσκεται στην αριστερή πλευρά της κοιλάδας του ποταμού Καρτερού, 1χλμ νοτιοανατολικά από την Μυρτιά. Οι Αστρακοί αποτελούνται από δύο οικισμούς, τον Επάνω και τον Κάτω και ανήκουν διοικητικά στον δήμο Αρχανών Αστερουσίων.

Οι 224 κάτοικοι του χωριού, ασχολούνται με την ελαιοκαλλιέργεια και την αμπελοκαλλιέργεια.

Παραδοσιακός οικισμός Κάτω Αστρακοί

Στον εγκαταλελειμμένο οικισμό Κάτω Αστρακοί, τον παλιό τουρκικό τουρκικό μαχαλά, πάμε από ένα χωματόδρομο που ενώνει τα δύο χωριά. Από την κεντρική πλατεία των Αστρακών, στα ανατολικά του οικισμού, ξεκινάει ο ασφαλτοστρωμένος δρόμος που λίγα μέτρα μετά γίνεται χωματόδρομος και οδηγεί στον ερειπωμένο οικισμό, έπειτα από 2χλμ.

Οι Κάτω Αστρακοί εγκαταλείφθηκαν τη δεκαετία του 1930 και πρόκειται για ένα οικισμό με παλιά ανέγγιχτα παραδοσιακά σπίτια.

Επίσης, στον ίδιο δρόμο σώζονται βυζαντινές εκκλησίες, ενώ έχουν βρεθεί νεκροπόλεις της μινωικής και της πρωτογεωμετρικής περιόδου με σημαντικά ευρήματα.

Από τους Κάτω Αστρακούς ξεκινάει το Αστρακιανό φαράγγι, το οποίο αποτελεί τμήμα του ευρωπαϊκού μονοπατιού Ε4.

ΙΣΤΟΡΙΑ

Η αρχαιότερη μνεία του οικισμού βρίσκεται σε συμβόλαιο του 1271 του συμβολαιογράφου του Χάνδακα Pietro Scardon, όπου ο Ruggeruw de Fulco, κάτοικος του χωριού Stracu υπόσχεται να δώσει στο χρυσοχόο Georgio Cimiski, κάτοικο Χάντακα, 50 μίστατα καλό κρητικό κρασί, από τα αμπέλια που καλλιεργεί στο χωριό Βαρβάρους.

Οι Αστρακοί ήταν φέουδο του Leonardus et Petrus Gradonico, αρχηγού της επανάστασης των φεουδαρχών του 1363. Ύστερα από την καταστολή της Επανάστασης το 1367 το φέουδο των Αστρακών δόθηκε από την κυβέρνηση στον Ioh.Freganesco. Το χωριό αναφέρεται και σε μετέπειτα απογραφές.

Κατά την Τουρκοκρατία, στο χωριό κατοικούσαν και μουσουλμάνοι, οι οποίοι έφυγαν με την ανταλλαγή πληθυσμών το 1924. Έπειτα, στο χωριό βρήκαν στέγη οικογένειες από τη Μ. Ασία και συγκεκριμένα το Ικόνιο Λυκαονίας, την Αξό Καππαδοκίας, τα Καράμπουρνα (Απέναντι από τη Χίο) και το Νυφιό (Νύμφαιο) της Σμύρνης.

ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ

Οι Αστρακοί φημίζονται για τους ερειπωμένους χριστιανικούς ναούς του Κάτω Χωριού. Στην περιοχή βρίσκουμε τον ναό της Παναγίας με υπολείμματα τοιχογραφιών και ανάγλυφο στέμμα με τέσσερα ρόδα, ένα δικέφαλο αετό και τη χρονολογία 1555. Επίσης, υπάρχει ο ναός του Μιχαήλ Αρχαγγέλου, με αγιογραφίες, μία εκ των οποίων εικονίζει τον Άγιο Φραγκίσκο.

-