Βάμος

Βάμος

Ο ημιορεινός οικισμός Βάμος είναι φημισμένος για την διατήρηση του παραδοσιακού χαρακτήρα του και βρίσκεται στην πρώην επαρχία Αποκορώνου, του νομού Χανίων.

Ο γραφικός οικισμός έχει αναπτυχθεί τουριστικά τα τελευταία χρόνια διατηρώντας όμως την αρχιτεκτονική και την κουλτούρα της περιοχής. Στο χωριό συναντάμε τον παλιό παραδοσιακό πέτρινο δρόμο κατά μήκος του οποίου βρίσκεται η παλιά γειτονιά με τα κτίρια. Τα σπίτια του χωριού χωρίζονταν σε μικρά και μεγάλα πολυτελή, τα καμαρόσπιτα ή τα κονάκια, όπως τα ονόμαζαν διαφορετικά. Κοινό χαρακτηριστικό τους είναι τα ντόπια υλικά κατασκευής και η παραδοσιακή αρχιτεκτονική.

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν το αναστηλωμένο σχολείο και το παλιό παρθεναγωγείο, που σήμερα λειτουργεί ως ξενώνας και στεγάζει το Κέντρο Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης.

Κοντά στο χωριό, εκεί που βρισκόταν το ενετικό χωριό Καρύδι Καρτσομάδω, βρίσκονται τα ερείπια της παλιάς μονής της Παναγίας. Επίσης κοντά βρίσκεται ο ενετικός οικισμός καρύδι Αγίου Γεωργίου, από το οποίο σώζονται μερικά σπίτια και μια ενετική έπαυλη. Στον εν λόγω οικισμό βρίσκεται και η μονή του Αγίου Γεωργίου ή μοναστήρι Καρύδι. Στο μοναστήρι βρίσκεται ένα αξιοθαύμαστο ελαιοτριβείο με δώδεκα κάμερες. Αν και η οροφή του έχει πέσει, σώζονται ακόμα οι βάσεις τεσσάρων μυλόπετρων.

Στον οικισμό υπάρχουν αρκετές παροχές καθώς ο επισκέπτης μπορεί να βρει αρτοποιείο, σούπερ μάρκετ, κρεοπωλείο, ταχυδρομείο, κέντρο υγείας, βενζινάδικα, τράπεζα κ.ά.

Στο Βάμο μένουν 706 κάτοικοι σύμφωνα με την απογραφή του 2011. Οι κάτοικοι δεν μένουν στην γραφικότητα του χωριού για να προσεγγίσουν επισκέπτες αλλά διοργανώνουν διάφορες δράσεις, βασισμένες πάντα στην παράδοση του τόπου, προκειμένου ο επισκέπτης να αποκτήσει μια πλήρη εικόνα για την ζωή στον οικισμό.

ΙΣΤΟΡΙΑ

Πιθανολογείται ότι ο Βάμος κατοικήθηκε για πρώτη φορά το 8ο αιώνα μ.Χ., από Άραβες πειρατές.

Το χωριό αναφέρεται στην ενετική απογραφή του 1573.

Το 1866 αποτέλεσε πρωτεύουσα του πρώην νομού Σφακίων και αρχηγείο του τουρκικού στρατού. Την ίδια περίοδο χτίστηκαν στον οικισμό τα πολυτελή κτίρια μα τα νεοκλασικά στοιχεία. Όπως όλες οι πρωτεύουσες νομών, έτσι κι στο Βάμο υπήρχε διοικητήριο, στρατώνες, αποθήκες, σχολεία, τζαμί, ενώ εκεί είχαν την έδρα τους δικαστικές, οικονομικές και στρατιωτικές αρχές της οθωμανικής διοίκησης της ευρύτερης περιοχής. Για το λόγο αυτό ο Βάμος δέχτηκε πολλές επιθέσεις από τους εξεγερμένους Κρήτες.

ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ

Στον οικισμό βρίσκουμε τις εκκλησίες του Αγίου Νικολάου και Αγίου Γεωργίου.

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

Στο Βάμο διοργανώνουν κάθε χρόνο εκθέσεις ζωγραφικής, χειροτεχνίας, φωτογραφίας, κεραμικής κ.ά., στην αίθουσα εκθέσεων Ξόμπλι, του καφέ Λιακωτό. Επίσης μπορεί κανείς να επισκεφτεί τοπικές παραγωγές και να συνδράμει στην συγκομιδή των προϊόντων.

Τέλος, στον οικισμό πραγματοποιούνται μαθήματα μαγειρικής, με σκοπό να μυήσουν τους επισκέπτες στην κρητική κουζίνα.

-